Jaaroverzicht 2025: wat deed Nationaal Park Weerribben-Wieden in 2025?

2025 was een turbulent jaar. We wonnen de European Charter for Sustainable Tourism, organiseerden werkplaatsessies, ontvingen basisschoolklassen, deden onderzoek in de proeftuin, namen afscheid van bestuursleden en heetten nieuwe welkom, zetten onze tanden in de invasieve rivierkreeft, spraken met Plaatselijke Belangen en nog veel meer. Op een maandag ondertekenden de nationale parken en partners een manifest, op donderdag schrapte het kabinet Schoof de middelen. Dat kwam uiteindelijk goed, mede door een door NPWW gestarte petitie. Hieronder een overzicht van onze activiteiten in 2025.

Nationaal Park Weerribben-Wieden geeft uitvoering aan het Beleidsprogramma Nationale Parken 2024-2030. Hierin zijn 5 doelen beschreven: (1) natuur- en landschapskwaliteiten versterken, (2) robuustere natuurgebieden ontwikkelen, (3) recreatie in balans, (4) samenleving sterker verbinden en (5) herkenbaarheid vergroten. NPWW vertaalde het beleidsprogramma naar het Jaarplan 2025-2026.

In april 2025 ondertekenden de nationale parken, het ministerie van LVVN, de provincies en nog 20 andere partners het Manifest Nationale Parken, waarmee ze afspraken samen te werken. Een paar dagen later besloot het kabinet Schoof in de Voorjaarsnota te bezuinigen op de nationale parken. Daarop startte NPWW samen met de andere parken een petitie. Vanuit het Samenwerkingsverband Nationale Parken werd een lobby gericht op de politiek. Onder druk van de Tweede Kamer besloot het kabinet de bezuinigingen terug te draaien. In de loop van 2025 besloot ook provincie Overijssel om de 2 nationale parken in Overijssel te ondersteunen tot 2030. De gemeente Steenwijkerland steunt al meerdere jaren het werk van stichting Nationaal Park Weerribben-Wieden.

Nationaal Park Weerribben-Wieden kreeg in het Europees Parlement in Brussel de EUROPARC Charter for Sustainable Tourism in Protected Areas. Deze award is een internationale erkenning voor nationale parken die toerisme en recreatie duurzaam organiseren. Weerribben-Wieden is op dit moment het enige park in Nederland dat deze internationale erkenning draagt. Eerder al kreeg het park het Europees Diploma voor Excellent natuurbeheer van de Raad van Europa. [Lees meer]

Werkplaats NP Weerribben-Wieden

Met de verhuizing van het Buitencentrum van Staatsbosbeheer, vanwege de bouw van het European Wetland Center, naar de binnenstad van Steenwijk, kreeg NPWW een nieuw kantoor en een ‘werkplaats’. Die werkplaats is een ruimte voor ontmoeting, debat en informatie. Het werk van de stichting werd zichtbaar in etalage-exposities, met de geschiedenis van turfwinning en iconische soorten als de otter en grote vuurvlinder. Elke laatste vrijdag van de maand was er een werkplaatssessie. O.a. over de ringslang, dark sky place, groenste binnenstad en boswachter in de stad.

Proeftuin voor onderzoek en innovatie

Nationaal Park Weerribben-Wieden is proeftuin voor onderzoek en innovatie. Zo onderzoeken en beantwoorden studenten vraagstukken die spelen in het Nationaal Park. Studenten kijken vaak met een frisse blik naar het gebied en komen met innovatieve oplossingen. Zij leren zo hoe je onderzoek doet en hoe je ideeën vertaalt naar de praktijk. Tegelijkertijd leert ons gebied veel van hun creativiteit, vernieuwing en frisse blik. In 2025 werd door studenten gewerkt aan Dark Sky Place, monitor biodiversiteit, een menukaart voor de landbouw en Honden aan de lijn.

Versterken landschaps- en gebiedskwaliteiten

Doel 1 van het Beleidsprogramma Nationale Parken gaat over het versterken van de natuur-, landschaps-, erfgoed en ruimtelijke kwaliteiten. We brachten met de Gebiedsdialoog eerst in kaart wat die kwaliteiten precies zijn. In een participatief proces met inwoners, experts, ondernemers en stakeholders. In mei, juni en september vonden sessies plaats waarin veel input werd verzameld. Het eindrapport verschijnt in het voorjaar van 2026.

Robuustere natuur ontwikkelen

Natuurmonumenten en Staatsbosbeheer zijn verantwoordelijk voor natuurbeheer en -ontwikkeling binnen de Natura2000-gebieden Weerribben en De Wieden. Met Steenwijkerland als werkgebied richt het Nationaal Park zich ook op de kwaliteit van de natuur buiten Natura-2000 (doel 2 uit het beleidsprogramma). We deden onderzoek naar Steenwijk als groenste binnenstad, het herstellen van landschapselementen op het hoge land van Vollenhove en werkten mee aan Exoten uit de sloten. Ook lanceerden we een plan voor het terugdringen van de invasieve rivierkreeften.

Recreatie in balans

Het Nationaal Park speelt een belangrijke rol in recreatie en toerisme. Voor inwoners en voor bezoekers van buiten. Mensen voelen zich gezonder en zijn ook echt gezonder als ze in een omgeving met veel natuur wonen of vaker contact hebben met natuur. De wetenschap laat ook zien dat groen stress verlaagt, zorgt voor meer bewegen, betere slaap en fysiek en mentaal gezonder maakt.

De natuur is ook kwetsbaar. Niet voor niets hebben Weerribben en De Wieden de status Natura-2000 en vormen zij samen het Nationaal Park. Dat betekent dat grote delen van het gebied beschermd zijn en dus ook niet overal toegankelijk. Voor alle kernen rondom het natuurgebied geldt ook dat er een goede balans (doel 3) moet zijn tussen toerisme en recreatie en de belangen van inwoners. In de aanloop naar een bezoekersmanagementplan zijn we met MarketingOost begonnen met het verzamelen van data over aantallen bezoekers, herkomst, verblijfsduur, profiel etc.

Samenleving steviger verbinden

Om de samenleving steviger te verbinden (doel 4) met het Nationaal Park zijn er verschillende programma’s en activiteiten gericht op bewoners, kinderen, ondernemers en bezoekers. Zo startte in januari een nieuwe cursus Gastvrij in het Landschap, uitgevoerd door educatiepartner IVN. De ondernemers in dit gastvrij-netwerk kwamen ook 2 keer bij elkaar. Hetzelfde gold voor de groene vrijwilligers en voorlichters. Vele basisschoolkinderen deden binnen het scholenprogramma een excursie in Weerribben-Wieden. Zo’n 20 jongeren helpen als Junior Ranger de boswachters met allerlei klussen. Meer dan 30 kinderen startten na de zomer in de nieuwe Jeugdnatuurclub NP Weerribben-Wieden. Ook waren er 2 bijeenkomsten met de Plaatselijk Belangen en buurtverenigingen in Steenwijkerland. Bovendien was er elke laatste vrijdag van de maand een werkplaatssessie.

Ook via social media-kanalen en de website informeren wij bewoners, ondernemers en stakeholders over de activiteiten van de stichting. Daar zagen we voor het 3e jaar op rij een stijging van het bereik naar meer dan 2 miljoen in 2025. Het aantal artikelen in de huis-aan-huis-kranten in en rond het Nationaal Park nam ook toe. Met meer dan 100 artikelen in titels als Steenwijker Courant, Nieuwsbode De Kop, RTV Oost en Stentor werden vele inwoners bereikt. Ook de eigen nieuwsbrief bereikt steeds meer inwoners.

Gebiedscampagne Mooi dat je d’r bent

In opdracht van de gemeente Steenwijkerland gaven we uitvoering aan de gebiedscampagne Mooi dat je d’r bent. De campagne is gebouwd op de visie van de gemeente om te focussen op het uitbouwen van meerdaags en jaarrond toerisme. Niet meer, maar beter. Voor het gebied, voor de ondernemers en voor de bewoners. Dat deed de stichting met uiteenlopende middelen, zoals het gebiedsmagazine, folders in 3-talen, social media, websites en een nieuwe gebiedsvideo die meer dan 250.000 keer werd bekeken. Alle middelen samen bereikten meer dan 10 miljoen potentiële bezoekers. Met deze opdracht van de gemeente leveren we ook een bijdrage aan doel 5 uit het beleidsprogramma; het vergroten van de herkenbaarheid van de nationale parken.

Streekproductennetwerk Lekkers uit de Kop

Vanuit Leader Noord-Overijssel kwam een behoorlijke impuls voor het verder uitbouwen van het streekproductennetwerk Lekkers uit de Kop. Dat maakt het mogelijk om het netwerk verder uit te bouwen, meer makers uit de Kop te laten aansluiten en nog meer bewoners en bezoekers kennis te laten maken met alle producten die in en rond het Nationaal Park worden gemaakt. Leader is een Europees programma gericht op het versterken van het platteland.

Overige projecten

• Presentatie wandelverhalenbundel Onderweg in de Kop
• Landelijke Opschoondag ism Duurzaam Steenwijkerland
• Noorderkade Parade in Blokzijl
• World Cleanup Day ism Duurzaam Steenwijkerland
• Beleefweek en Dag van het Nationale Park
• Boeren van Blokzijl

Bestuur en werkorganisatie

In januari volgde André van de Nadort, burgemeester van Waadhoeke en voormalig wethouder van Steenwijkerland, Marga Kool op als onafhankelijk voorzitter. Wethouder Miriam Slomp-Dekkers verving Bram Harmsma namens de gemeente Steenwijkerland. Alko Tolner nam namens Businessclub Steenwijkerland het stokje over van Roel van Hoorn. In het bestuur zaten eind december verder Thirza Vredenburg (Natuurmonumenten), Ruben Achter de Molen (Staatsbosbeheer), Koen Linthorst (LTO Noord Steenwijkerland), Stefan Lok (Platform Duurzame Ambachten), Wout van de Belt (Riettelersverenigingen), Albertine de Jonge en Heike van Blom (namens de inwoners).

De werkorganisatie bestond eind december uit Herald Nobel (directeur), Sharon Jagt (projectleider duurzaamheid en economie), Robin van Wendel de Joode (marketing en communicatie) en Misja Boonzaayer (freelance, projecten). Namens IVN waren  Sanne Moes en Thea Peters (tot medio 2025) betrokken.

Financiering

Op de uitvoering van het Beleidsprogramma Nationale Parken 2024-2030 wordt stichting Nationaal Park Weerribben-Wieden tot en met 2030 gefinancierd door het Ministerie van LVVN en de provincie Overijssel.

Gemeente Steenwijkerland investeert jaarlijks in het gebiedsplatform en geeft de stichting de opdracht de gebiedscampagne uit te voeren.

Daarnaast voert de stichting projecten uit, zoals het streekproductennetwerk Lekkers uit de Kop (LEADER) en het koploperproject Boeren van Blokzijl.

Het financieelverslag wordt gepubliceerd medio 2026.